Δύο σαφείς δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων συνδέονται με την άρδευση του κάμπου της Λαψίστας ανέλαβε η Δημοτική Αρχή και η ΔΕΥΑΙ, κατά τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων για την κατάσταση στην τάφρο της Λαψίστας.
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ, Γιώργος Παπαδιώτης, ξεκαθάρισε ότι στόχος της Δημοτικής Αρχής και της Επιχείρησης είναι να υπάρξει ασφάλεια και βεβαιότητα για τους παραγωγούς και δεσμεύτηκε ότι:
Πρώτον, μέχρι την επόμενη αρδευτική περίοδο τα επεξεργασμένα νερά που θα διατίθενται για άρδευση θα πληρούν όλες τις απαιτούμενες προδιαγραφές και η καταλληλότητά τους θα πιστοποιείται από τις αρμόδιες αρχές.
Δεύτερον, δεν θα υπάρχουν ανεξέλεγκτες υπερχειλίσεις λυμάτων από τα φρεάτια. Οποιαδήποτε εκτροπή καταστεί τεχνικά αναγκαία σε εξαιρετικές συνθήκες θα πραγματοποιείται με πλήρη παρακολούθηση και καταγραφή, ώστε να είναι γνωστό πότε, γιατί και σε ποια έκταση συνέβη.
«Η δέσμευσή μας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε οι παραγωγοί να έχουν στη διάθεσή τους νερό κατάλληλο και ασφαλές για άρδευση και να μην επαναληφθούν φαινόμενα που δημιούργησαν προβλήματα στο παρελθόν», ήταν το μήνυμα του προέδρου της ΔΕΥΑΙ.
Ο κ. Παπαδιώτης τόνισε ότι η ΔΕΥΑΙ δεν αμφισβητεί τις μετρήσεις που καταγράφουν υψηλό μικροβιακό φορτίο σε σημεία της τάφρου, ούτε υποβαθμίζει την αγωνία των παραγωγών.
Απέρριψε, ωστόσο, τη μονομερή στοχοποίηση της Επιχείρησης ως αποκλειστικά υπεύθυνης για κάθε μορφή ρύπανσης που καταγράφεται στη Λαψίστα.
«Είμαστε κομμάτι της ίδιας κοινωνίας και έχουμε υποχρέωση να προστατεύσουμε το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και τις καλλιέργειες. Δεν είμαστε αντίπαλοι των παραγωγών. Είμαστε σύμμαχοί τους στην προσπάθεια να βρεθεί η πραγματική πηγή κάθε προβλήματος και να αντιμετωπιστεί», επισήμανε.
Όπως εξήγησε, τα αποτελέσματα των μετρήσεων πρέπει να αξιολογούνται συνολικά και επαναλαμβανόμενα και όχι να οδηγούν εκ των προτέρων στην απόδοση ευθυνών σε έναν μόνο φορέα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της Επιχείρησης στο Δημοτικό Συμβούλιο, οι μετρήσεις στην έξοδο των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων βρίσκονται εντός των προβλεπόμενων ορίων, ενώ η εικόνα μεταβάλλεται όσο προχωρούν οι έλεγχοι κατά μήκος της τάφρου και προς τον Καλαμά.
Για τον λόγο αυτό, όπως τόνισε, η ύπαρξη αυξημένων τιμών σε άλλα σημεία της τάφρου δεν μπορεί από μόνη της να αποτελεί απόδειξη ότι η πηγή τους είναι ο βιολογικός καθαρισμός.
Ο κ. Παπαδιώτης παρουσίασε επίσης τα στοιχεία των καθημερινών ελέγχων που πραγματοποιούνται στους δύο βιολογικούς καθαρισμούς, επισημαίνοντας ότι στον νέο βιολογικό δεν καταγράφηκε υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων στην έξοδο, ενώ στον παλιό βιολογικό ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου η αναβάθμιση της εγκατάστασης και οι μετρήσεις βρίσκονται, με τις επιμέρους εξαιρέσεις που καταγράφηκαν σε αμμωνιακά, εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Η τοποθέτηση του Δημάρχου
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, υιοθέτησε πλήρως τις δεσμεύσεις του προέδρου της ΔΕΥΑΙ, τονίζοντας ότι η Δημοτική Αρχή θα κάνει ό,τι απαιτείται ώστε η επόμενη αρδευτική περίοδος να βρει τους παραγωγούς χωρίς τα προβλήματα που αντιμετώπισαν φέτος.
«Δεσμεύομαι κι εγώ σε όσα είπε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ για να δώσουμε νερό προς άρδευση», σημείωσε, προσθέτοντας ότι όταν πρόκειται για ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα που αφορά τον πρωτογενή τομέα, η Δημοτική Αρχή βρίσκεται μαζί με τους παραγωγούς για να δοθούν λύσεις.
Ο Δήμαρχος επισήμανε, ωστόσο, ότι το ζήτημα της ρύπανσης είναι σύνθετο και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με μονομερή απόδοση ευθυνών.
Όπως ανέφερε, η τάφρος αποτελεί ένα ανοιχτό σύστημα μήκους περίπου 17 χιλιομέτρων, στο οποίο μπορούν να καταλήγουν νερά, λύματα και άλλες απορροές από πολλές διαφορετικές πηγές.
«Εμείς μόνοι μας δεν μπορούμε να βρούμε όλους τους ρυπαντές. Είμαστε υπεύθυνοι για τη ΔΕΥΑΙ και κάνουμε αυτά που οφείλουμε να κάνουμε», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι ο Δήμος και η ΔΕΥΑΙ συνεργάζονται με όλες τις αρμόδιες αρχές για τη διερεύνηση του προβλήματος.
Ο κ. Μπέγκας τόνισε ακόμη ότι η ΔΕΥΑΙ αποτελεί μια κοινωφελή, μη κερδοσκοπική επιχείρηση, η οποία παρέχει δύο από τις σημαντικότερες υπηρεσίες προς τους πολίτες, την ύδρευση και την αποχέτευση, και υπογράμμισε ότι διαχρονικά οι διοικήσεις του Δήμου και της ΔΕΥΑΙ έχουν αποδείξει την περιβαλλοντική τους ευαισθησία.
«Τη ΔΕΥΑΙ και τα μάτια μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι άλλο πράγμα είναι η αναγνώριση και η διόρθωση μιας αστοχίας και άλλο η δημιουργία της εντύπωσης ότι η Επιχείρηση αδιαφορεί για το περιβάλλον ή ευθύνεται για κάθε πρόβλημα που εμφανίζεται στη Λαψίστα.
«Προφανώς, όπου υπάρχουν αστοχίες, είμαστε εδώ για να τις διορθώνουμε. Και το πρόβλημα που δημιουργούσαν τα φρεάτια δεν θα επαναληφθεί», ξεκαθάρισε.
Ο Δήμαρχος έθεσε παράλληλα και μία ακόμη διάσταση του προβλήματος, αυτή της κατάστασης του αρδευτικού δικτύου της περιοχής.
Όπως σημείωσε, χρειάζεται να απαντηθεί γιατί δεν λειτουργεί ο ΓΟΕΒ και γιατί το οργανωμένο αρδευτικό δίκτυο, μέσω του οποίου κανονικά θα έπρεπε να αρδεύεται ο κάμπος, βρίσκεται σε κακή κατάσταση, με αποτέλεσμα η τάφρος της Λαψίστας να χρησιμοποιείται ως εναλλακτική λύση για την άρδευση.
Κατέληξε τονίζοντας ότι και αυτή η πλευρά του ζητήματος έχει ευθύνες που πρέπει να αναζητηθούν και δεν μπορεί να απουσιάζει από τη συνολική συζήτηση για το πρόβλημα του κάμπου.
To ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων ενέκρινε το κατωτέρω ψήφισμα:
«Οι αγρότες και οι παραγωγοί της περιοχής δικαιοδοσίας το Τ.Ο.Ε.Β Κρύας – Λαψίστας κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025 λόγω μη υδροδότησης του κάμπου υπέστησαν τεράστια οικονομική ζημιά λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής των καλλιεργειών τους.
Έναν χρόνο αργότερα, βρίσκονται αντιμέτωποι με το ίδιο πρόβλημα, το οποίο εμφανίζεται ακόμη πιο έντονο, όπως αποδεικνύεται και από τα αποτελέσματα των μετρήσεων. Σύμφωνα με τις καταγγελίες και τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί, έχει προκύψει σοβαρό ζήτημα σχετικά με την ποιότητα του νερού και την κατάσταση της Τάφρου Λαψίστας, το οποίο απαιτεί άμεσο και επίσημο έλεγχο.
Η ρύπανση δεν πλήττει μόνο την αγροτική παραγωγή και το εισόδημα των παραγωγών. Αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, το φυσικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα της ευρύτερης περιοχής, καθώς και για τους ίδιους τους αγρότες που καθημερινά έρχονται σε επαφή με τα μολυσμένα νερά.
Το ήδη οξύ πρόβλημα επιδεινώνεται από το απαρχαιωμένο αρδευτικό δίκτυο. Οι υποδομές του Τ.Ο.Ε.Β, ηλικίας περίπου 60 ετών, λειτουργούν χωρίς την αναγκαία συντήρηση και ουσιαστική αναβάθμιση. Ο Οργανισμός καταβάλλει διαρκείς προσπάθειες για τη λειτουργία του δικτύου επιβαρυνόμενος με συνεχείς βλάβες και αυξημένο οικονομικό κόστος.
Είναι αδιανόητο το λεκανοπέδιο Ιωαννίνων, μια περιοχή με πλούσιους υδάτινους πόρους, να αδυνατεί να εξασφαλίσει επαρκές και κατάλληλο νερό για την άρδευση των καλλιεργειών του.
Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι πλέον δραματικές. Από τα 35.000 στρέμματα που βρίσκονται εντός των ορίων των εγγειοβελτιωτικών έργων του Τ.Ο.Ε.Β Κρύας – Λαψίστας, σήμερα καλλιεργούνται μόλις 15.000 στρέμματα, ενώ μέχρι το 2024 αρδεύονταν μόνο περίπου 7.000 στρέμματα. Η συρρίκνωση της αγροτικής δραστηριότητας απειλεί πλέον τη βιωσιμότητα της πρωτογενούς παραγωγής και την οικονομική ζωή της περιοχής
Για όλους τους παραπάνω λόγους απαιτούμε την άμεση λήψη μέτρων και συγκεκριμένα:
- Την εξασφάλιση καθαρού, ποιοτικού και επαρκούς νερού για την άρδευση όλων των καλλιεργειών του κάμπου δικαιοδοσίας του Τ.Ο.Ε.Β Κρύας – Λαψίστας.
- Την άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών και καταβολή στο σύνολό τους πλήρων αποζημιώσεων στους πληγέντες παραγωγούς για τις καταστροφής της καλλιεργητικής περιόδου του 2025.
- Την άμεση ολοκλήρωση της μελέτης και την υλοποίηση του έργου: ‘’Έργα Εξοικονόμησης Νερού και Βελτίωσης Υποδομών Εγγείων Βελτιώσεων Τ.Ο.Ε.Β Κρύας – Λαψίστας”.
Η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει άμεσα τις ευθύνες της. Η προστασία της αγροτικής παραγωγής, του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και της τοπικής οικονομίας δεν μπορεί να αναβάλλεται άλλο».
Κατά της παραπάνω απόφασης χωρεί ειδική διοικητική προσφυγή για λόγους νομιμότητας κατ’ άρθρο 689 επ., 692, 693 μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση ή την κοινοποίησή τους (ατομικές κοινοποιητέες πράξεις), σύμφωνα με το άρθρο 133, 694 επ., του Ν. 5314/2026.
Η Δημοτική Σύμβουλος κ. Τσουμάνη Όλγα (Όλυ) δήλωσε ότι απέχει της ψηφοφορίας.
Υπέρ της διατυπωθείσας εισήγησης τάχθηκαν όλοι οι υπόλοιποι παρόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι.
Απάντηση για τους κάδους απορριμμάτων
Στην ίδια συνεδρίαση, στοιχεία για τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά και για όσες βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με την ανακατασκευή και την προμήθεια κάδων απορριμμάτων, παρουσίασε ο αντιδήμαρχος καθαριότητας, Μάκης Χρυσοστόμου, απαντώντας σε ανακοίνωση της ΔΑΣ ΟΤΑ Ν. Ιωαννίνων αλλά και στην επικεφαλής της παράταξης «Λαϊκή Συσπείρωση», Όλυ Τσουμάνη, η οποία έθεσε το θέμα.
Ο κ. Χρυσοστόμου χαρακτήρισε παραπλανητική την εικόνα που παρουσιάζεται ότι ο Δήμος δεν έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε προμήθεια ή ανακατασκευή κάδων, σημειώνοντας ότι υπάρχουν συγκεκριμένες παρεμβάσεις και δαπάνες που αποδεικνύουν το αντίθετο.
Όπως ανέφερε, την προηγούμενη χρονιά υλοποιήθηκε εργολαβία ύψους 105.000 ευρώ για την ανακατασκευή κάδων, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκε προμήθεια νέων κάδων ύψους 37.000 ευρώ.
Για το 2026 βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη νέα εργολαβία, προϋπολογισμού 70.000 ευρώ, για την ανακατασκευή υφιστάμενων κάδων, ενώ παράλληλα προωθείται διαγωνισμός ύψους 250.000 ευρώ για την αγορά νέων κάδων, με στόχο τη σταδιακή ανανέωση και ενίσχυση του διαθέσιμου εξοπλισμού της υπηρεσίας καθαριότητας.
Σε ό,τι αφορά την επισήμανση της ΔΑΣ ΟΤΑ για τις τεχνικές προδιαγραφές του νέου διαγωνισμού και ειδικότερα για το πρότυπο που αναφέρεται σε αυτές, ο αντιδήμαρχος ξεκαθάρισε ότι το θέμα θα εξεταστεί άμεσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
«Εάν έχει γίνει κάποιο λάθος στις προδιαγραφές, θα το δούμε και θα το διορθώσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα του Δήμου είναι η προμήθεια κατάλληλου και ασφαλούς εξοπλισμού.
Στο ίδιο θέμα παρενέβη και ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, τονίζοντας ότι, εφόσον διαπιστωθεί κάποιο λάθος στη διαδικασία ή στις τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού, αυτό θα διορθωθεί.
Όπως επισήμανε, ένα ενδεχόμενο υπηρεσιακό λάθος είναι ανθρώπινο και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποδίδεται σε πολιτική εντολή ή σκοπιμότητα της Δημοτικής Αρχής.
«Αν έχει γίνει κάποιο λάθος από υπηρεσιακούς παράγοντες, προφανώς δεν έγινε κατόπιν πολιτικής εντολής. Τα λάθη είναι ανθρώπινα και, εφόσον υπάρχει λάθος, θα διορθωθεί. Δεν μπορεί όμως από αυτό να οδηγούμαστε στην κατηγορία ότι η Δημοτική Αρχή ενήργησε σκόπιμα», κατέληξε ο κ. Δήμαρχος.
